Bill Withers: +Justments

 
 

William Harrion Withers Jr wordt in juli van dit jaar 72 jaar oud. Hij was de jongste uit een gezin met 6 kinderen. Afkomstig uit een klein mijnwerkersdorpje – Slab Fork – te West Virginia. Als 18 jarige ging hij voor een periode van 9 jaar bij de marine. Tijdens deze zeevarende periode ontstaat zijn belangstelling voor zingen en liedjes schrijven. Een muziekcarrière ligt in het verschiet, en krijgt meer serieus gestalte nadat hij is afgezwaaid en zich heeft gevestigd in Los Angeles. Toch zal het nog een viertal jaren duren voordat hij opgemerkt wordt en hem de gelegenheid geboden wordt zijn eerste plaat te maken. In 1970 tekent hij een platendeal bij Sussex Records, en wordt Booker T. Jones aangesteld als zijn producer. Zijn eerste plaat Just As I Am is een instant succes, dankzij de single, en mega hit “Ain’t No Sunshine”. Stephen Stills is gitarist op deze historische plaat uit 1971. 

 
Vanwege dit succes wordt in ijl tempo een band van bescheiden omvang samengesteld, en wordt in hoog tempo langs volle zalen getrokken. Tijdens een korte pauze wordt opvolger Still Bill opgenomen, waarbij Bill’s compositie Lean On Me zich binnen de kortste keren opwerkt naar de hoogste regionen in de hitlijsten. 
Weerslag van Wither’s live performances uit deze periode wordt perfect vastgelegd, en eind 1972 uitgebracht onder de titel Bill Withers, Live at Carnegie Hall. Een ongedwongen, doch zeer gedreven plaat is het resultaat. Tot zover loopt Bill’s carrière uiterst succesvol. Tijdens dit hectische bestaan treedt hij in het huwelijk met Denise Nicolas (een soapster uit die tijd). De relatie blijkt een bevlieging, en het stel scheidt tijdens de opnames van Plus Justments in 1973. Tegelijkertijd raakt Bill met Sussex Records verwikkeld in een juridische procedure. Na een korte periode van euforie, volgt nu een periode van bezinning. Bill likt zijn wonden, en Plus Justments staat enige tijd in de ijskast. Tijdens deze periode schrijft hij 2 nummers voor Gladys Knights & The Pips. In 1974 draait hij mee in het circus rondom de bokswedstrijd tussen George Foreman & Mohammed Ali in Zaire; Rumble in the Jungle. (Zie hiervoor: http://www.sonyclassics.com/soulpower/ - een film van dit festijn.)
 
Eigenlijk kun je zeggen dat Plus Justments de afsluiting is van een bewogen episode. Niet alleen bewogen voor Withers zelf, maar ook de verhoudingen tussen rassen stond in die periode op scherp in Amerika. De zwarte medemens kwam zijn rechten claimen. Muziek heeft hierbij onwillekeurig een zeer grote rol gespeeld. Succes en teleurstelling, Bill heeft beide zijden aan den lijve moge ondervinden, krijgen hun weerslag. Zijn afkeer voor de muziekindustrie werd er niet minder door, en ook met Columbia Records kreeg hij later opnieuw onenigheden. Bill’s naam als muzikant en liedjesschrijver was ondertussen gemaakt, maar zijn gedrevenheid leek verzwakt. Een vroegtijdige pensionering van de muziekbusiness dient allerminst een wonder genoemd te worden. Tuinieren kreeg zijn interesse, en gaf hem de mogelijkheid zich terug te trekken uit de belangstelling. Mondjesmaat kwam hij uit zijn schulp. Voor Woody Allen’s Looking for Mr. Goodbar schrijft hij muziek, en hij vervaardigt nog diverse soloplaten, waarvan Menacerie uit 1977 weer even het oude vuur doet oplaaien. In 1980 brengt Grover Wasington Jr zijn Winelight uit, met daarop Bill’s co-write Just the Two of Us. 
 
Na de heruitgave van Bill Withers’ eerste platen, in 2003, verschijnt zijn naam steeds vaker in de belangstelling. Platenmaatschappij Sony geeft hem onuitgebrachte tapes terug, hij wordt frequent overladen met allerlei eerbetonen en krijgt prijzen. Er heerst een roep om nieuw en onbekend werk van Bill Withers uit te brengen, en zijn album dat in 1974 onterecht in de schaduw werd geplaatst is slechts een volgende stap in het proces om Bill zijn rechtmatige plaats te geven in de muziekgeschiedenis.
 
 
Mojo benoemt in 2004 Bill Withers 4de album als een van de “verdwenen” albums. Echter wel eentje van het niveau dat verdient gehoord te worden. Plus Justments is momenteel vooral een zichtbaar document van een tijdsbeeld. De periode 1973/74 behoort voor mij tot een tijd waarin muziek een belangrijke rol ging spelen in mijn leven. Plus Justments is dus een belangrijk onderdeel van mijn leven en persoonlijke ontwikkeling. Muziek uit een tijd waarin mensen muziek speelden op intuïtie en deze gevoelens omzetten met instrumenten. Plus Justments kent een zekere, vrije, ongedwongen sfeer, maar wisselt deze tevens af met hardere klanken. Warme melancholische soul, maar ook semi-jazzy klanken in heerlijk bitterzoet Can We Pretend? (Geschreven door zijn ex, en met Jose Feliciano op gitaar) 
 
Op de hoes staat Withers afgebeeld terwijl hij zijn verklaring voor de albumtitel opschrijft: 
"Life like most precious gifts gives us the responsibility of upkeep. We are given the responsibility of arranging our own spaces to best benefit our survival. We have the choice of believing or not believing in things like God, friendship, marriage, love, lust or any number of simple but complicated things. We will make some mistakes both in judgement and in fact. We will help some situations and hurt some situations. We will help some people and hurt some people and be left to live with it either way. We must then make some adjustments, or as the old people back home would call them, 'JUSTMENTS."
 
Plus Justments is een stemmig album, een album dat uiteraard niet gevrijwaard is van Bill’s persoonlijke troubles op dat moment. Ongetijfeld zijn niet alle nummers even krachtig, maar als geheel een album dat het verdient om gehoord te worden. Voorheen alleen schaars vindbaar op LP, nu, sinds 2010, kan iedereen weer volop genieten van deze originele plaat in CD formaat met schitterende nummers als You en Ruby Lee, maar ook een verlangende roep om warmte in Make a Smile for Me. Plus Justments is in de eerste plaats een zeer menselijk product, waarbij de persoonlijkheid van Bill Withers centraal staat.
Replay
Rein van den Berg
Bill Withers
+Justments