Chris Whitley & Jeff Lang: Dislocation Blues

 
 

Wanneer men iets schrijft over de muziek van Chris Whitley wordt bij regelmaat vrij gemakzuchtig gerefereerd aan zijn debuutplaat Living with the Law. Een onnozelaar zou daarmee bijna de indruk krijgen alsof Whitley sindsdien amper een fatsoenlijk plaat heeft gemaakt. Wellicht is mijn objectiviteit enigszins versluierd, want ik ben behoorlijk verslingerd geweest aan Whitley’s indringende stijl, die als altijd doordrenkt was van blues. Vette, sompige blues! Zelfs het karig afgedane album Din of Ecstacy zou ik willen omschrijven als een top plaat. Gitzwart, niets anders dan een reflectie van de omstandigheden waarin de artiest zich op dat moment bevond. Voor mij stond als een paal boven water; Chris Whitley is een consciëntieus artiest, iemand die volledig gaat voor zijn muziek; zijn vorm van expressie.

Een hele reeks aan albums verscheen van zijn hand. Een uitkleed akoestisch album als Dirt Floor, met zijn technisch puntgave weergave, laat zich amper vergelijken met het zwaar aangezette Soft Dangerous Shores. Vermeldenswaardig bij deze laatste plaat is de schitterende productie van Malcolm Burn, die daarmee dusdanig zijn stempel drukt, dat je wellicht eerder mag spreken van een alternatieve blues plaat. Mogelijk dat “blueskenners” deze gecomputeriseerde vorm überhaupt niet als blues bestempelen. Onzin uiteraard, want Whitley stond synoniem voor blues. Hij vervormde blues van conventioneel tot spraakmakend. Hij legde de momenten uit zijn leven vast, en vertaalde ze naar muziek. Een echte prater was hij niet, maar gewapend met gitaar deed zijn omgeving er noodzakelijkerwijs het zwijgen toe. Zelden zo’n verbeten gezicht gezien, toen hij aan de snaren van zijn instrument stond te trekken. Zijn performance in Paradiso, het moet rond 1995 geweest zijn, was ronduit verpletterend op mij. Een indruk die me altijd dierbaar zal zijn.

Vanwege associatieve impulsen trok ik onlangs Dislocation Blues uit de rekken. Niets anders dan een prachtplaat van een geïnspireerd muzikant, met behulp van de Aussie bluesgitarist Jeff Lang. Dit is een muzikant die de laatste strohalmen van zijn leven lijkt te plukken. Ik weet niet of hij wist op het moment van de opnames dat zijn dagen geteld waren. Gelukkig maar, hij deed wat hem het liefst was, en dat was muziek maken. Opnames vonden plaats in april 2005, met uitzondering van de “hidden track” Kick the Stones die live was opgenomen te Anchorage – Alaska, het jaar ervoor. In november van 2005 stierf hij aan de gevolgen van longkanker. Dislocation Blues bevat songs van zowel Jeff Lang als Chris Whitley. Ze kenden elkaar al sinds 1993, uiteindelijk had men tijd gevonden voor deze opnames. Geen nieuwe nummers van Chris Whitley. De meeste zijn bekend van zijn reguliere platen. De uitvoeringen op deze plaat zijn vanwege de beschikbare talenten op zijn zachts gezegd speciaal te noemen. Er hangt een grimmig, duister sfeertje, dat voortreffelijk tot uiting komt, niet alleen in hun eigen werk, maar ook in een ultieme cover van Bob Dylan’s When I Paint my Masterpiece, of de traditionele moordsong Stagger Lee.

Rein van den Berg
Chris Whitley & Jeff Lang
Dislocation Blues