Eliza Gilkyson: The Nocturne Diaries

 
 

Wonderlijk hoe de stem van een vrouw die de zestig gepasseerd is nog zo jong en ongeschonden kan klinken. Nu is de levensloop van Eliza Gilkyson niet bepaald te vergelijken met die van iemand als Janis Joplin, maar windstil is het de voorbije drieënzestig jaar nou ook weer niet. Verhuizingen door heel het land én naar Europa, het moederschap, een pijnlijke echtscheiding, gedoe met platenfirma’s, kortom het leven zoals dat zich bij voorkeur aan ons voordoet. Tussen al die bedrijvigheid door bleef ze gestaag werken aan haar repertoire dat sinds haar debuut Pilgrims uit 1987 achttien albums telde die stuk voor stuk getuigen van meesterschap, een sterk ontwikkeld gevoel voor lyriek en een feilloos oor voor uitgelezen melodieën. Aan die respectabele hoeveelheid fraaie muziek is onlangs een eersteklas vervolg gebreid in de vorm van The Nocturne Diaries, een album dat eens te meer aantoont dat Eliza Gilkyson haar ereplaats aan het drukbevolkte firmament van de Americana meer dan verdient.

Het gros van de tien nummers die deze Amerikaanse voor dit album schreef (haar vader Terry schreef Fast Freight en John Gorka en dichter William Stafford zorgden voor Where No Monument Stands), ontstond ‘s nachts. Ze omschrijft ze zelf als “torches that illuminated my process over the last year, personal reflections that the nighttime inspired”. De teksten en onderwerpen zijn deze keer wat donkerder dan we van haar gewend zijn. Dat geldt ook voor de muzikale omkadering die vooral sober is. In Midnight Oil, het soort song waarop Gilkyson een patent lijkt te hebben, richt ze zich rechtstreeks tot haar kleinkinderen en geeft ze aan dat niets verloren is zolang er hoop is: “Save your sorrow for another morn’ / Though you heart lies on the ground / Come tomorrow maybe a new world’s born / When we ride the old one down”. Die hoop klinkt ook door in Eliza Jane, waarin Lucy Kaplansky de backing vocals op zich neemt, het tot de essentie gestripte No Tomorrow, het naar de Carter Family neigende Touchstone en All Right Here, een song die aangeeft dat gelukkig zijn met wat je hebt te prefereren is boven ongelukkig zijn met wat je niet hebt.

Maar naast dit soort nummers staan er op The Nocturne Diaries een paar songs die duidelijk maken dat Gilkyson niet met gesloten ogen door de wereld loopt. Het beste voorbeeld daarvan is An American Boy dat regelrecht verwijst naar de aanslagen die de Amerikaanse samenleving de laatste jaren teisterden (“I built a bomb down in the basement light / Went to the prom on a Saturday night / I didn’t blow it ’cause the time’s not right / But it’s close at hand”). In The Ark legt Gilkyson een link tussen de zondvloed en de ecologische problemen van nu. Inhoudelijk sluit World Without End daar feilloos op aan. Mooi is dat de boodschap nooit drammerig wordt gebracht, maar met gevoel voor poëzie en schoonheid. Muzikanten als Ray Bonneville, Ian McLagan, Jens Lysdal en John Egenes staan daarbij garant voor wonderschone klanken, die fraai opgevangen zijn door producer/zoon Cisco Ryder die de klasse van zijn moeder in elegante lichtstralen vangt.

Martin Overheul
Eliza Gilkyson
The Nocturne Diaries
Label: 
Red House Records
Releasedatum: 
17-3-2014