Lou Reed: Rock ’n Roll Animal

 
 

Het had mijn inleiding moeten zijn met betrekking tot een terugblik op “New York” van Lou Reed. Maar toen ik met de inleiding bezig was besefte ik de impact van deze live-plaat die nu nog altijd een bijzondere plaats inneemt in mijn collectie. 

 
“Rock ’n Roll Animal”: het is mijn eerste echte kennismaking met Lou Reed geweest. Het was ergens eind jaren ’70 in de slaapkamer van mijn buurjongen, Leon, waar wij met grote regelmaat naar muziek luisterde. Muziek die zich toen nog hoofdzakelijk beperkte tot rock van het stevige segment a la Black Sabbath, Deep Purple, AC/DC en Status Quo. Een neef van Leon, die behoorlijk ouder was, leende nog wel eens LP’s uit die, moet ik zeggen, bij Leon in vertrouwde handen waren. De kwetsbare zwarte schijven van vinyl werden met de grootste zorg en voorzichtigheid op de draaitafel gelegd. De spanning van het moment dat de naald de plaat raakte kan ik zo weer oproepen. Het zijn van die simpele geneugten uit je puberteit die je voor altijd bijblijven. De uitgeleende LP’s zaten steevast in een bruin skaileren koffertje. Onze muzikale horizon was destijds dusdanig beperkt dat wij die bewuste neef als een connaisseur pur sang beschouwde. Ik kan mij nog herinneren dat ik met veel ontzag de indrukwekkende hoezen van “Sheik Yerbouti” (Zappa), “Straight Shooter” (Bad Company), “Wired” (Jeff Beck) en “Rock ’n Roll Animal” uit het koffertje haalde. Vooral die hoes van Reed vulde mij met nieuwsgierigheid. De mysterieusheid spatte er gewoon vanaf. Aan de voor-en achterzijde een drietal foto’s van Reed “on stage”. De ogen zwaar opgemaakt, in het zwart gekleed en uiteraard, zou ik bijna zeggen, zijn lippen en nagels voorzien van dezelfde duistere kleur. Daarbij droeg hij een zware leren hals-en armband. De binnenkant van de uitklapbare hoes was eveneens nagenoeg zwart (op enkele grofkorrelige zwart/wit foto’s na). Verder stond er de volgende tekst geschreven:
 
When the smack begins to flow
Then I really dont care anymore
About all you Jim-Jims in this town
And everybody putting everybody else down
And all the politicians making crazy sounds
And all the dead bodies piled up in mounds
 
Een tekstpassage uit “Heroin”. Hier zong iemand gewoon over zijn heroine gebruik… Mijn geromantiseerd beeld van de ultieme rocker waarbij “Sex, Drugs en Rock ’n Roll” uit diens poriën ademde kreeg die dag een gezicht: Lou Reed…
 
En dan de muziek: bij alleen al het instrumentale intro (dat overgaat in een gloedvolle versie van “Sweet Jane”) werden voor mij nog onbekende muzikale deuren geopend. Hier hoorde ik een heel soepel spelende band (toch ietsje anders dan Sabbath en Quo, toch?) en ik werd voor het eerst geconfronteerd met twee sologitaristen (Dick Wagner en Steve Hunter) die, behalve dat ze elkaar bijzonder goed aanvoelden, om beurten de meest fraaie solo’s uit hun gitaar wisten te toveren. De opkomst van Lou Reed, met die heerlijke repeterende riff van “Sweet Jane” waarover één van de gitaristen genadeloos maar tegelijkertijd tergend mooi soleert, kan me nu nog kippenvel bezorgen.
 
De zang van Lou Reed maakte het beeld van die compromisloze, drugsgebruikende rocker compleet. Zingen kon ik het niet noemen. Als ik toen geweten had wat rap inhield dan had ik wellicht zo omschreven.
 
De LP versie van 1974 telt vijf nummers. Naast “Sweet Jane” en “Heroin” zijn tevens “White Light/White Heat”, “Lady Day” en “Rock ’n Roll” terug te vinden op de zwarte schijf. Alleen “Lady Day” is afkomstig uit Reed’s post Velvet Underground periode. Dit nummer, dat op het omstreden “Berlin” is terug te vinden, kent een bloedmooie uitvoering. Dat geldt eigenlijk voor de gehele cd maar het hoogtepunt is toch onmiskenbaar die ode aan die bruine substantie die heroïne heet en die tegelijkertijd zoveel mensen naar de kloten heeft geholpen. Vandaar misschien dat het nummer zoveel dramatiek in zich heeft. De orgelsolo is in mijn ogen dan ook minder theatraal te noemen dan dat wel eens wordt gesuggereerd. Nee, voor mij is de uiting van het besef dat je aan heroïne  kapot gaat maar desondanks de drang niet kunt weerstaan. Of om in de woorden van Reed te blijven: “It’s my wife and it’s my life…”
 
Op de remaster van 2000 zijn twee nummers toegevoegd. “How do you think it feels” en “Carolyn says I”. Soms moet aan een heruitgave geen extra nummers worden toegevoegd. De “extended version” op cd vind ik daar een voorbeeld van. Het kan zelfs averechts werken omdat de chemie, die je met een plaat hebt, kan verdwijnen. Gelukkig zit er een stevige “skip toets” op mijn cd speler…
 
Overigens is in 1975 nog “Live” verschenen waar nog een aantal andere nummers van het betreffende concert op LP zijn uitgebracht. Het kan niet tippen aan “Rock ’n Roll Animal”.
 
Lag het nou aan die Velvet Underground nummers dat “Rock ’n Roll Animal zo sterk was? Ik weet het niet maar in de jaren '80 publiceerde “De Oor” een top 100 aller tijden en op plaats 1 stond de LP van “The Velvet Underground & Nico”. Ik had nog nooit een noot gehoord van deze roemruchte band maar aangezien ook “Heroin” op die schijf terug te vinden was heb ik hem voor 15 gulden gekocht. Het was me nog nooit eerder gebeurd maar ik heb de dag erna de plaat weer vrolijk teruggebracht. Ik kreeg er nog maar een 10 gulden voor maar het kon me voor geen meter schelen: wat een bagger vond ik het!
 
Pas veel later heb ik de cd toch nog eens beluisterd en tsja, zelfs weer gekocht. Ik ben aan de ene kant hardleers en aan de andere kant geef ik ook niet graag op. Vandaar…
 
Ik begrijp de VU plaat nu veel beter, kan hem ook waarderen maar hij staat voor mij nog altijd in geen enkele verhouding tot die magistrale live plaat die Reed in 1974 op de markt bracht.
 
Nee, “Rock n Roll Animal” is voor mij niet alleen de ultieme live plaat maar ook een keerpunt. Het sein dat er meer was dan twaalf maten boogieblues en zware gitaarmuren met sinistere teksten. Dit is mijn ode aan een man die een legende had kunnen zijn als hij op tijd de pijp was uitgegaan. Even komt toch die morbide en zieke gedachte bij me op: “Wat als..” Ik maak de gedachte niet af. Ik zie het hoesje van “New York” op mijn bureau liggen en weet dat het zo heeft moeten zijn. “New York…”, nee, die is toch echt voor een andere keer…
Replay
Ed Muitjens
Lou Reed
Rock ’n Roll Animal