Melissa James

Morgenstond heeft goud in de mond

"Life happens when you're busy making plans". Het gezegde had zomaar aan de geest van Melissa James ontsproten kunnen zijn want jarenlang heeft deze nachtegaal met het idee rondgelopen om een cd op te nemen en steeds kwam er iets of iemand tussendoor. Maar Goddank, de cd ligt er uiteindelijk en wat voor één. Het is een sublieme en geraffineerde mix van soul, jazz, blues en folk maar bovenal die fabelachtige stem van Melissa James zelf maakt van "Day Dawns" één van de beste debuut cd's van het jaar. Twee maanden achter elkaar prijkte de plaat op nummer 10 van de Euro Americana Chart. Volledig terecht naar mijn mening want als ik geld zou mogen inzetten op een zangeres die wel eens heel ver zou kunnen gaan reiken in de muziekwereld dan zou ik zonder enige restrictie alles op haar "nummer" zetten. Maar zoals de cd titel al aangeeft is de dagenraad pas aangebroken en staat Melissa James aan het begin van haar reis. Een reis die ze met veel vertrouwen en een rugzak barstensvol talent tegemoet treedt. Gedurende elf vragen lopen wij even met haar mee. Inderdaad, morgenstond heeft goud in de mond...

 

Melissa, kun je iets vertellen over je muzikale achtergrond?

 

"Natuurlijk. Nou, ik heb altijd van muziek gehouden. Mijn eerste kennismaking met muziek kwam van mijn vader die erg muzikaal was. Hij kon erg goed zingen, thuis en in de kerk, nooit op professioneel gebied maar hij had gewoon een erge krachtige stem. Hij kon ook geweldig fluiten en tot op de dag probeer ik tevergeefs het geluid, dat hij met zijn getuite lippen produceerde, te reproduceren. Zijn lippen kwamen nauwelijks vaneen en bewogen amper maar via die lippen wist hij een echt helder en muzikaal geluid te creëren. Daarnaast heeft hij zichzelf geleerd hoe je op een harmonica moest spelen en ik hield er van als hij daarop een melodietje speelde. Zijn muzikale smaak was niet erg breed maar hij had een uitgebreide verzameling van Reggae, Calypso en Soca platen en omdat hij nu eenmaal een gelovige man was luisterde hij naar alles waarin De Heer geprezen werd zodat hij een heleboel gospel en kerkliederen op band had. Desondanks hield hij ook nog een beetje van country en Jim Reeves was iemand die bij hem erg in de smaak viel. Als ik nu cd's van Jim Reeves hoor dan word ik acuut teruggebracht naar mijn jeugd en ook ik heb een grote voorliefde voor Jim Reeves ontwikkeld.

Mijn zussen hebben me een beetje meer in de soul geïntroduceerd. Ik hield van Anita Baker en ik luisterde naar een heleboel van haar liedjes en zong die, voor mezelf, na. Op de momenten waarop ik alleen was keek ik naar een hoop muziekfilms op TV en ik vond het helemaal geweldig om, op mijn eigen kamertje dat aan de voorkant van het huis lag, mee te zingen en te dansen. Mary Poppins, The Wizard of Oz en Annie waren de films die ik erg mooi vond en ik hield van alles waarin Gene Kelly meedeed. Ik verbeelde me dat ik zelf meespeelde in zo'n muziekfilm als ik in mijn slaapkamer danste voor de spiegel en zong in mijn haarborstel!"

 

In de liner notes van "Day Dawns" staat vermeld dat Tony Kofi, die overigens bariton- en sopraansaxofoon op het album speelt, je 7 jaar geleden heeft aangespoord om een cd op te nemen, Dat is een hele tijd geleden. Waarom heeft het zolang geduurd en is deze release na die periode een directe verwijzing naar de titel van de cd?

Het is waar dat het een hele tijd heeft geduurd voordat ik de moed had verzameld om eerlijk gezegd eens serieuzer na te denken over het opnemen van mijn muziek. Ik wilde ook zeker zijn van het type album dat ik wilde gaan opnemen. Toen ik Tony ontmoette had ik een vaag idee dat ik misschien een plaat wilde opnemen maar niet precies hoe en wat ik wilde opnemen. Tony maakte me bewust van het feit dat ik eigenlijk veel professioneler kon werken als zangeres omdat ik, in die tijd, af en toe een optreden deed maar eigenlijk pakte ik het niet echt serieus aan. Ik durfde me toen nog altijd niet "een zangeres" te noemen en in die tijd schreef ik nog maar heel weinig liedjes. Ik denk dat ik in die jaren misschien een twee a drie nummers heb geschreven maar weet je er is een prachtig gezegde dat luidt: "Life is what happens when you're busy making plans". Dat gezegde is helemaal van toepassing op mij geweest omdat er altijd wel iemand tussendoor kwam die me er van weerhield om de dingen te doen die ik wilde doen. En ik denk dat een gedeelte van de reden was dat ik er nog niet klaar voor was. Bij ieder jaar dat verstreek groeide mijn frustratie als ik naar mezelf keek omdat ik maar geen album maakte. Nou ja, ik schreef ook niets dus wat kon ik opnemen? Ik had misschien wel een aantal aardige liedjes kunnen opnemen en het zou, denk ik, best goed hebben geklonken maar ik denk niet dat het een album met een hart en een ziel zou zijn geweest terwijl mijn cd dat nu wel is. Plus het feit dat ik erg ben gegroeid en toen ik begon met het schrijven van songs realiseerde ik me dat ik een hoop gevoelens aan het verwerken was waarbij ik een hele tijd niet bij had stil gestaan maar die me nog altijd emotioneel parten speelde. Soms was het vertalen van mijn gedachten in een liedje DE manier om sommige hoofdstukken af te sluiten. Dus echt, ik denk dat ik uiteindelijk de juiste plaat op het juiste moment voor mij heb gemaakt." 

 

"Day Dawns" is zeer divers te noemen qua stijlen en één van de sterkste punten van de cd vind ik dat, ondanks deze verscheidenheid, er sprake is van een grote mate van coherentie. Dat is zeker niet altijd vanzelfsprekend. In hoeverre ben je je tijdens de opnamen en het samenstellen van de cd hiervan bewust geweest?

"Ik was me er tijdens het schrijven van de songs niet van bewust maar ik denk dat, toen ik de nummers op aan het nemen was, ik een beetje ongerust werd dat de verscheidenheid van stijlen sommige mensen, die me zouden willen typeren, zou verwarren. Ik ben het met je eens dat het uiteindelijk toch als één geheel klinkt en ik denk dat de reden daarvoor is dat de verhalen zorgvuldig zijn beschreven dan wel geselecteerd zijn plus het feit dat ze allemaal iets voor mij betekenen."  

 

Zie je jezelf meer als een jazz zangeres die een ruime blik op het muzikale landschap heeft of wil je liever geen etiketje op je geplakt krijgen? 

"Ik zie mezelf helemaal niet als een jazz zangeres maar ook niet als een blues zangeres, country zangeres of folk zangeres. Ik denk dat het verkeerd zou zijn om mezelf één van die labels te geven maar er zijn zeker sterke elementen van elk van die genres in mij en in mijn muziek aanwezig en ik hou ook absoluut van die verschillende stijlen. Toch is het grappig om te zien dat, afhankelijk van de voorkeur van diegene die naar de plaat luistert, zij beslissen dat ik een bepaald type zangeres ben omdat ze van een nummer houden waarin die ene bepaalde stijl sterk naar voren komt. Dus diegenen die een specifieke voorkeur hebben voor jazz zeggen me dat ze erg houden van "Have a good day" en noemen me een jazz zangeres. Anderen maken vergelijkingen met Anita Baker en Roberta Flack. Echt één van de allereerste opmerkingen die ik heb gekregen van een DJ, die "I need you here" had gehoord, was dat hij vond dat ik een "geweldige soul zangeres" was. Ik was heel erg verbaasd omdat ik me nooit als een soul zangeres heb gezien hoewel er zeker een heleboel soulvolle elementen zijn verwerkt in mijn muziek en misschien ook wel in mijn zang. Maar anderen, die weer meer van de songs met een folk inslag houden, zeggen me dat ik hen doe denken aan Joan Armatrading of Tracey Chapman hetgeen ik ook helemaal niet erg vind. Het is alleen interessant om te zien hoe de visie van luisteraars wordt gevormd aan de hand van de songs die hen het meeste raken."   

 

Je hebt nagenoeg alle songs op "Day Dawns" samen geschreven met pianist Ross Lorraine. Kun je aangegeven hoe het schrijven van songs in de praktijk tot stand komt?

"Nou, normaal hoor ik een liedje in mijn hoofd, met soms sommige van de harmonieën of een baslijn en de teksten en die passen vaak in elkaar. Ik bewerk die tot een bepaald punt maar zonder de volledige muzikale invulling. Ik zing zoveel in als ik kan in een recorder en daarbij moet je denken aan de ideeën met betrekking tot de harmonieën, uiteraard de melodie, de baslijn als ik er eentje kan horen en dat stuur ik dan door naar Ross die zijn ideeën erop loslaat. We komen daarna bij elkaar en werken er verder aan en dat kan weken tot maanden duren. De nummers, die in de steiger staan, worden eerst uitgeprobeerd tijdens allerlei optredens voordat we op het punt komen om ze op te nemen. Er zijn een paar nummers geweest waarbij Ross meer het initiatief heeft genomen. Het nummer, "Day Dawns", is een liedje waarvan hij eerst de harmonieën heeft verzorgd voordat hij het nummer naar mij toe heeft gestuurd . "Little caged bird" is eigenlijk een gedicht dat ik vele jaren geleden heb geschreven toen ik Parijs woonde. Ik was dat gedichtje helemaal vergeten maar toen ik op een dag mijn slaapkamer leegruimde vond ik een verfomfaaid stukje papier met daarop de tekst "Caged little bird", destijds de titel van het gedichtje. Ik overwoog of die tekst kon uitgroeien tot een liedje omdat ik het moeilijk vind om een melodie apart van de tekst te schrijven. Ik heb het toen aan Ross gegeven en heb hem gevraagd of hij er een nummer van zou kunnen maken. Het resultaat is "Little caged bird".

 

Op de cd staat, vind ik, een niet meteen voor de hand liggende cover, namelijk "Don't ever let nobody drag your spirit down" van Eric Bibb. Waarom heb je voor dit nummer gekozen?

"Ik ben al heel lang een fan van Eric Bibb's werk maar dit specifieke nummer is zo'n beetje de laatste jaren de soundtrack van mijn leven geworden. Als ik even in een dip zit dan speel ik dit nummer en dan wordt mijn positiviteit en vertrouwen weer heel snel opgekrikt waardoor ik weer verder kan. Het nummer heeft een heerlijke "vibe" en een boodschap en een hoop mensen hebben een bepaalde verbondenheid met dit lied. Ik had simpelweg het gevoel dat ik dit nummer moest opnemen omdat het me in al die moeilijke jaren, toen ik de cd aan het voorbeiden en maken was, zo ontzettend heeft geholpen."

 

In het schitterende "I Miss you" beschrijf je op een hele mooie en herkenbare manier het missen van iemand waarvan je hebt gehouden. Je hebt de cd opgedragen aan je vader Hubert A. James en je hebt me geschreven dat "I miss you" betrekking heeft op hem. Met die wetenschap krijgt dit nummer voor mij nog eens extra diepgang."All I’d want is to hold you again / Could you embrace me too? / Make me feel loved and protected / Could you say: I love you? / I miss you..."

Ondanks de liefde die je overduidelijk voelt voor je vader komt uit de tekst ook naar voren dat jullie relatie niet altijd even makkelijk is geweest. Wat kun je en wil je daarover zeggen?

"Dit is een nummer dat erg speciaal voor me is en het was raar want ik had het gevoel dat dit nummer zichzelf heeft geschreven. Heel veel mensen hebben me gezegd dat dit nummer erg belangrijk voor hen is dus ik wil absoluut niet hun interpretatie bederven door al teveel te zeggen wat dit nummer voor mij betekent. Het volstaat om te zeggen dat het gaat om het verlies van iemand en hoe je je kunt realiseren, nadat je die persoon bent verloren, hoeveel het betekend heeft om hem of haar in je leven te hebben gehad. Natuurlijk is er dat herkenbaar gevoel dat je je niet helemaal hebt gerealiseerd hoe belangrijk die persoon in je leven is geweest totdat die persoon er opeens niet meer is. Het heeft vele, vele jaren geduurd voordat ik dat eindelijk kon erkennen. En eigenlijk was het omdat ik dit nummer schreef dat ik me hier pas helemaal bewust van werd. Het was een heel moeilijk nummer om te schrijven omdat de woorden als het ware ondergedompeld in mijn onderbewustzijn lagen en, ik denk, uit me wilde stromen omdat ik op de dag dat ik dit liedje heb geschreven er bij mij erg veel emoties naar boven zijn gekomen."  

 

Over "Day Dawns" schreef mijn vriend Martin Overheul in zijn review: "karige instrumentatie (pianist Nick Ramm speelt geen noot te veel of te weinig) die zich bijna wegcijfert ten faveure van een zangeres met een fantastische stem. Een zangeres die als niemand anders hoeft te klinken. Behalve als Melissa James..."

Persoonlijk vind ik dat er teveel zangeressen rondlopen die willen klinken als bijvoorbeeld de nieuwe Amy Winehouse. Ik ben met Martin eens dat, ondanks dat je veel invloeden opsomt op je website, je een sterk eigen geluid hebt. Is dit iets waar je bewust naar hebt gezocht? 

"Het is niet iets waarmee ik constant bezig was tijdens het maken van deze cd maar het is wel iets waarvan ik me erg bewust was toen ik begon met zingen. Als kind probeerde ik de zangeressen waarvan ik hield en naar wie ik luisterde, na te bootsen. Dat verlangen, om stemmen te imiteren die ik bewonderde, heb ik achter me gelaten nadat ik zanglessen ben beginnen te nemen en ik mijn eigen stem leerde gebruiken en waarderen. Nu is het niet meer iets waarover ik nadenk. Ik heb een eigen geluid en ik heb niet geprobeerd om het om te buigen zodat het op iets of iemand anders lijkt maar natuurlijk probeer ik wel te kijken waar ik me technisch nog kan verbeteren. In het proces van leren om gebruik te maken van de hulpmiddelen om mijn stem te verbeteren heb ik mijn eigen geluid ontwikkeld en dat zal een continu proces zijn en blijven."  

 

Zoals ik al eerder heb aangegeven heb ik op je website gelezen dat je door erg veel artiesten bent beïnvloed. Omdat ik nu eenmaal een groot liefhebber ben van deepsoul, blues en jazz kan ik het niet nalaten om te vragen welke 5 platen jij mee zou nemen als je een weekje op een onbewoond eiland zou moeten verblijven. 

"Ik zou echt Aretha Franklin's "Jazz to soul" moeten meenemen. Het is een dubbel cd vol met soulvolle en ontroerende vertolkingen van heel veel geweldige nummers. "The Orchard" van Lizz Wright zou de volgende op mijn lijst zijn, snel gevolgd door Eric Bibb's "Good Stuff" en daar weer snel achteraan zou een willekeurige cd van Amos Lee volgen omdat alle cd's van hem me erg aanspreken. Maar op dit moment zou ik kiezen voor "Last days at the Lodge". Als laatste zou ik kiezen voor een andere cd, die ook erg veel bij mij thuis wordt gedraaid, en dat is "Nina Simone and Piano/Silk and soul" van, uiteraard, Nina Simone. Ik zou er graag nog Joni Mitchell's "Blue" bij doen maar als ik alleen maar die 5 cd's in mijn collectie zou hebben dan denk ik dat ik met die platen de wereld zou aankunnen. Voor iedere gemoedstoestand zit er wel iets bij." 

 

Als naar jouw foto's op de cd hoes kijk dan zie ik een opgewekte, levenslustige en krachtige vrouw voor me die goed in haar vel zit. In hoeverre klopt dit beeld met de werkelijkheid?

"Ik wist precies welke uitstraling ik wilde neerzetten op de hoes van de cd. Ik had een helder beeld voor ogen en ik had het geluk dat ik een ontwerper had die volledig begreep wat ik bedoelde en die dat beeld kon creëren. De foto van mij op de hoes is grotendeels een weergave van de persoon die ik ben en hoe ik me nu voel in deze periode van mijn leven: tevreden en zeker zelfverzekerd hoewel ik natuurlijk, zoals iedereen, mijn onzekere momenten heb waarop ik twijfel. Het album is genaamd "Day Dawns" en dat is niet alleen een track op het album maar het vertegenwoordigd ook het gevoel dat er een nieuwe tijd voor mij aanbreekt. Ik begin aan een nieuwe reis en het voelt aan als een nieuw hoofdstuk in mijn leven. Dat geeft me een goed gevoel en dat gevoel wilde ik weergegeven hebben op de hoes."

 

 

Melissa, wanneer kunnen we jou live gaan bewonderen in Nederland en België? 

"Ik hoop erg snel. Ik ben een mini tour aan het voorbereiden die ik volgend jaar wil doen. Ik zou het geweldig vinden om daar een aantal plaatsen en Nederland en Belgie in op te nemen dus hou mijn website in de gaten omdat alle updates daar zullen worden geplaatst." 

Live photo: (with kind permission of) Roy Cano.

All other photography: (with kind permission of) Mark Guthrie

 

Ed Muitjens