Captain Beefheart: Shiny Beast

Categorie:

door Rein van den Berg

23-12-2010

Nadat ik het het overlijden van Don van Vliet las heb ik mijn LP verzameling nagelopen. Ik vroeg me af of de originele Shiny Beast plaat er nog tussen zou staan. Kon hem helaas niet vinden, dus zal hem jaren geleden wel hebben ingeruild. Dat ik de normale CD had verruild voor een digitale re-master stond mij nog helder voor de geest. Een jaar of 3 a 4 geleden heb ik mijn Beefheart verzameling opnieuw op orde gebracht, met uitzondering van Trout Mask Replica. Tot de aankoop van dit “meesterwerk”heb ik mijzelf nooit kunnen aanzetten. Een gemiste kans? Ongetwijfeld, maar ik probeer een opgelegde norm niet bij voorkeur over te nemen. Subliem vormgegeven hoes, dat staat buiten kijf. Het zou een indicatie kunnen zijn. Heb mij tot dusverre slechts beperkt tot summiere luistermomenten van deze plaat, ergens staat hij op een externe harde schijf. Niet op een vooraanstaande plaats in het heilige der heiligen, maar ergens onrespectvol in het verdomhoekje. Mijn persoonlijke belevenis van Shiny Beast (Bat Chain Puller) was echter van een totaal andere order. Dit was binnen mijn beleving een superieure plaat. Tekstueel voorzag deze plaat aan een groteske bron aan spitsvondigheden, om over het muzikale gedeelte maar te zwijgen. Deze plaat stond als een huis. Toen, en nu nog steeds. Indertijd was ik enorm onder de indruk van Frank Zappa. Beefheart ervoer ik meer als een zijproduct naast deze alleskunner. Beschouwde hem als een brug te ver voor mijn persoonlijke smaak. Beefheart zelf vond Zappa eigenlijk te ordinair, te commercieel, en ergens had hij, vind ik nu, toen wel gelijk. Ze hebben beide hun momenten. Gelukkig staat het iedereen vrij om te selecteren. Zappa’s muziek ben ik een tijdje enorm beu geweest, iets wat ik niet kan zeggen van Beefheart’s platen. Weliswaar wordt van Shiny Beast gezegd dat hij Beefheart’s meest toegankelijke is, en daar valt ongetwijfeld veel voor te zeggen, echter het luisterplezier lijdt daar allerminst door. De verrassende wendingen zijn veelvuldig, en blijven bij voortduring kunstig. De 3 Beefheart platen, deze van 1978, en die erna vertonen veel scherpte en dynamiek. Ritmisch venijn komt herhaaldelijk tot uiting, geen tijd voor sompige beladenheid. The Floppy Boot Stomp tikt er meteen in, waarna Tropical Hot Dog Night aangenaam dansbaar verder dendert. Beefheart had de beschikking over een stel meesterlijk musici. Mensen die zich lieten lenen voor en leiden door de artistieke talenten van Beefheart. Hij zette de lijn uit, en zij gaven vorm aan zijn visie/fantasie. Het instrumentale Ice Rose is weergaloos, en sluit als hectisch moment aan op de overige nummers van dit album. Harry Irene is verstild. Hier kun je van de gelegenheid gebruik maken door je de veelzijdigheid van deze artiest andermaal te beseffen. Zijn muzikale verleden ligt al weer enige tijd achter ons. Regelmatig had ik op nieuw plaatwerk van hem gehoopt. Helaas kwam het er nooit van. Ice Cream For Crow bleef uiteindelijk zijn laatste plaat, naast de onnoemelijk veel live platen die sindsdien verschenen. De eveneens kunstzinnige Pere Ubu vulde de leemte indertijd enigszins. Beefheart associeer ik met de jaren zeventig. Van zijn muziek kunnen veel eigentijdse musici nog veel leren. Zijn werk zou – wat mij betreft – standaard in bagage van een zichzelf respecterende beginnend muzikant moeten zitten. Naar wat ik nu lees leed Beefheart al geruime tijd aan multiple sclerose. Ik had dit allemaal liever anders gezien, maar ja, wie niet?