Souad Massi

Souad Massi

Deb

Categorie:

door Ed Muitjens

02-03-2021

Ik wist niet dat “Deb” van de Algerijnse zangeres Souad Massi één van de best verkochte Noord-Afrikaanse albums is. Ik las het deze week in een artikel. Nu is het niet zo dat “Deb” bij overdreven veel mensen uit de platenkast zal vallen, maar het is niet vreemd dat het album ooit de nodige muziekliefhebbers heeft aangesproken. De verschillende stijlen en daarbij behorende landen en contingenten, die Massi omarmt, zorgen namelijk voor een universeel geluid. Ze zingt onder meer in het Arabisch, Berbers, Frans en Engels. Dat ze als Algerijnse in Parijs woont en werkt is, mede gelet op het Franse koloniale verleden, misschien niet zo vreemd.

Maar haar verhaal en reis zijn bijzonder. In een land waar bijna de helft van de vrouwen analfabeet is, studeerde zij Arabisch-Andalusische klassieke muziek. Aan het eind van het vorige millennium, terwijl een bloederige burgeroorlog het leven kostte aan zo’n 120.000 Algerijnen, trok zij met een heuse hardrockband door het land. Alleen daarom al scoort ze in de categorie “top wijf” bij mij erg hoog. Maar daarnaast heeft ze vooral als vrouw de moed gehad om politieke en maatschappelijk kritische teksten te zingen, terwijl ze wist dat dit mogelijk ernstige consequenties kon hebben. Doodsbedreigingen zorgden ervoor dat ze naar Parijs moest uitwijken.

“Deb” uit 2003 is haar tweede soloalbum en is, tekstueel gezien, veel persoonlijker van aard. De vertaling luidt niet voor niets “Heart broken”. Dat neemt niet weg dat een lied als “Le bien et le mal” boekdelen spreekt. Het is een rechtstreekse verwijzing naar die bloedige burgeroorlog. Haar debuut heb ik ook. Maar na “Deb” ben ik haar een beetje uit het oog verloren.

Ooit is me deze cd mij aangeraden door een collega. Hij was er erg van onder de indruk. En terecht. Dat ben ik ook, maar meer nog ben ik onder de indruk van de vrouw en de persoon. De vrouw uit een grotendeels islamitische samenleving die haar rol als muzikante nadrukkelijk opeiste en geen blad voor de mond nam. Anno 2021 wordt ‘vrijheid’ hier te vuur en te zwaard verdedigd en, wat mij betreft, soms al te gemakkelijk in de mond genomen. Souad Massi heeft ervaren hoe het voelt als vrijheid echt onder druk komt te staan. Als de vrijheid van het hetgeen je zegt of zingt leidt tot levensgevaarlijke situaties. Dat is andere thee dan koffie. Misschien heeft “Deb” deze week daarvoor gezorgd. Om alles weer eens in het juiste perspectief te plaatsen. “Dat zouden meer mensen mogen doen”, denk ik wel eens. Ach ja, het is maar een mening. Gelukkig kunnen en mogen wij die hier gewoon uiten. Wij wel.