Skip to content

Fear Innoculum

tool-fearinn22

Tool

Zo’n vijftien jaar geleden kocht ik het boek “De terugkeer van de mens – Uit de ban van het cartesiaanse denken”. Een boek met essays over waarden en normen. In het boek wordt onder meer “de macht van het getal beschreven”. Er wordt een tendens gezien dat er steeds minder “de diepte” wordt ingegaan met elkaar. Kwantiteit en kwaliteit zijn stilaan elkaars synoniemen geworden. “Als een exemplaar van een boek of album veel is verkocht dan moet het wel goed zijn.” Die gedachte. De macht van het getal wordt doorslaggevend. Het wordt de nieuwe standaard. 

In dezelfde periode dat ik dat boek kocht bracht Tool haar, voorlopig laatste album, “10.000 days”, uit. Daarna was het, behoudens steeds nieuwe geruchten met betrekking tot de release van een nieuwe plaat, vooral heel erg stil. Maar de stilte is verbroken en met de komst van “Fear Innoculum”, hun vijfde album in 26 jaar, kun je, zeker als je de muziek onder de loep neemt, niet stellen dat bij Tool kwantiteit het van kwaliteit wint. Sterker nog, als een Tool album verscheen was dat, in ieder geval voor de liefhebber, een ware traktatie. Er zit zoveel vernuft en gelaagdheid in hun muziek opgesloten dat iedere plaat een bron van ontdekking was en bleef. Zelfs na ontelbare draaibeurten. Feit is wel, dat door hun eigengereidheid, het ogenschijnlijke wars zijn van alles dat met commercie had te maken en het gegeven dat na dat album uit 2006 geen nieuw plaatwerk verscheen, hun status alleen maar meer mythisch werd. Die status zal met “Fear Innoculum” niet veranderen want ook dit album is weer erg sterk. Veel is er eerlijk gezegd niet veranderd. De herkenbare ritmiek tussen bas, drums en gitaar is meteen al in het titel- en openingsnummer aanwezig. Opmerkelijk is dat de cd zeven nummers telt terwijl de digitale versie tien tracks kent. Drie instrumentale nummers, waarop veelal sferische elektronica is te horen, ontbreken op de cd. Nu benader ik ieder album nog steeds als een geheel. Minder als een verzameling liedjes. Het is om die reden dat ik dit een onbevredigende keuze vind. Alsof men bijvoorbeeld destijds het instrumentale “On the run” op Pink Floyd’s “Dark side of the moon” achterwege had kunnen laten “omdat het er wellicht niet echt toe zou doen”. Vreemd. Een dubbel cd met alle beschikbare nummers, die het album ook digitaal vertegenwoordigen, was een betere en meer begrijpelijke oplossing geweest. De zeven tracks die daadwerkelijk terug te vinden zijn op de cd overschrijden, op het instrumentale “Chocolate chip trip” na waarop drummer Danny Carey zijn kunnen laat horen, allen de tien minuten grens. Dat Tool het gehele album de spanning weet vast te houden pleit dan ook voor hen.

Het is wellicht even wennen omdat sommige tracks een vrij lange aanloop hebben voordat dynamiek haar gezicht laat zien maar nummers als “Pneuma”, met onder meer een op een zwaar, log Black Sabbath gelijkend thema en het bijna veertien durende “Descending” overtuigen zeer. Na een fraai stukje slide spel van gitarist Adam Jones pakken ze in die laatste track zelfs uit met melodieuze gitaarlijnen die zo lijken te zijn weggelopen uit de late jaren ’70, begin jaren ’80. Er zijn meer associaties te horen. Zo refereren delen van “Invincible” aan het gitaarwerk van Metallica. Strak en monotoon. Het bijna zestien minuten durende “7empest”, met wederom fraai werk van Adam Jones, sluit het album in stijl af. Links en rechts heb ik gehoord dat dit album van Tool wordt beschouwd als hun meesterwerk. Hoewel ik “Fear Innoculum” erg sterk vind kan ik daar niet in meegaan. Vorige albums als “Aenima” en “Lateralus” zijn daarvoor gewoon te sterk. 

Wat rest is de vormgeving van het album. Vreemd genoeg is het album niet “gewoon” leverbaar als cd, enkel in een boxset. Het bijgeleverde boekwerkje is, zoals we dat al kennen van andere uitgaven, fraai. Maar het is de prijs van die “beperkt leverbare” boxset die volledig buitensporig is. Voor zo’n € 100,- kon men zich in den beginne (vanwege de schaarste heb ik al € 110,- mogen betalen – zo werkt tenslotte de – Tool – markt) eigenaar noemen van het kleinood met daarin de voornoemde cd en boekwerkje en daarnaast, en ik kan het niet anders uitdrukken, wat prullaria dat onder de noemer “artistiek verantwoord” het aankoopbedrag zou moeten rechtvaardigen. Een 4 inch beeldschermpje met een ingebouwd boxje met (beeld)materiaal waar ik niet warm of koud van word. Alsof men thuis niet in het bezit zou zijn van een fatsoenlijk beeldscherm waarop deze beelden te zien zouden zijn. Ik ben er eens die paar minuten voor gaan zitten. Laat je niet foppen door idolate fans die anders beweren, behoudens de cd en het boekwerkje, is deze boxset een gadget. Meer niet. Het is eigenlijk niet anders dan schandalig te noemen dat Tool dit product voor deze prijs op de markt heeft durven zetten. Als er dan ook iets is veranderd in dertien jaar dan is het wel dat de heren van Tool de commercie lijken te hebben omarmd en dat ze de echte liefhebbers nog eens goed financieel hebben willen leegschudden. Een verdere onderbouwing hiervoor is het feit dat dit jaar, een maand voor de release van dit album toen de hype rondom een nieuwe Tool plaat op zijn hoogtepunt was, plots alle albums beschikbaar waren via Spotify. Een slimme en goede marketingtruc. Het betalingssysteem van Spotify werkt namelijk op basis van het aantal geluisterde tracks. Hoe groter dat aantal is hoe meer geld er in het laatje rolt. De heren van Tool lijken hierdoor vooral te zijn uitgegroeid tot een stelletje ordinaire geldwolven. Met een voortreffelijke plaat in hun achterzak. Dat wel. Maar wars van commercie? Laat me niet lachen. Ze kennen als geen ander de macht van het getal.

(Ed Muitjens)    

Fear Innoculum
Tool

Ed Muitjens

27-10-2019


Label:
Sony


Releasedatum:
30/08/2019