Jimmy Donley

Jimmy Donley

The Shape You Left Me In

Categorie:

door Ed Muitjens

26-04-2021

Is het te zien? Valt die hardheid af te lezen van zijn gezicht? Die ongelooflijke wreedheid? Als je naar de hoesfoto kijkt en je kent zijn verhaal, dan zou je wellicht tot die conclusie kunnen komen. Want Jimmy Donley was een klootzak. Nou ja, hij gedroeg zich als een klootzak. Tot de zesde macht. Dat wel. Dat gedrag is misschien ook wel de juiste, maatschappelijk verantwoorde, typering voor iemand die zijn leven heeft geleid als een uiterst gewelddadig en ongeleid projectiel. Niet alleen sloeg hij zijn vuisten blauw op de gezichten van de zeven vrouwen met wie hij relaties heeft gehad, sommigen wist hij zelfs met een mes te bewerken en één van hen heeft hij van een balkon gegooid. In de categorie “lieverdje” heeft deze Jimmy Donley nooit hoge ogen weten te gooien. Het is een wonder dat zijn ex-partners het allemaal wisten na te vertellen, hoewel dat in het geval van zijn eerste vrouw niet veel heeft gescheeld. Vooral niet toen ze op haar knieën voor hem zat en hij van dichtbij en in volledige razernij een pistool op haar gelaat richtte. En de trekker overhaalde. Een aanwezige vriend wist op het laatste moment Jimmy’s arm vast te grijpen, waardoor de afgevuurde kogel zijn doel op een haar na miste.

Jimmy’s woede beperkte zich overigens niet alleen tot zijn vrouwen. Zowel bandleden alsook gasten in het publiek hadden nog wel eens een stevige vuistslag van Jimmy te pakken. Als hij zich tijdens een optreden ergerde aan te kritische opmerkingen, dan legde hij zijn gitaar neer en liet hij met een welgemikte kaakslag de man in kwestie innig kennismaken met de houten vloer. Hoe het zover is kunnen komen? Het is een typisch gevalletje van een appel die niet ver van de boom is gevallen. Jimmy groeide op met een racistische, gewelddadige alcoholist als vader. Incest was de oude Donley evenmin vreemd. Tel daar een lading aan verkeerde genen bij op en je hebt een man als Jimmy Donley die tevens een carbonpapiertje wist te leggen onder het alcoholmisbruik van zijn vader. Dan weet je het verder wel.

Muzikaal zat het in de jaren ’50 echter wel snor met Jimmy Donley. Niet alleen was hij een fijne zanger, hij was vooral ook een prima songwriter. Vooral in ballads wist hij te overtuigen en als je bijvoorbeeld een lied hoort als “What must I do”, in al zijn kwetsbaarheid, sta je toch versteld van een gevoeligheid die hem in het echte leven zo ontbeerde. Voor onder meer Decca en Tear Drop Records maakte hij in Nashville uitstekende opnamen. “Louisiana Swamp Pop” of “White Gulf Coast Blues”, zo wordt zijn muziek omschreven. Denk hierbij bijvoorbeeld vooral aan een Fats Domino die, net zoals Jerry Lee Lewis, de nodige door Donley geschreven nummers heeft opgenomen.

“Guess I was born to be a loser
And a loser just can’t win…”

Dat lied, “Born to be a loser”, is misschien wel zijn meest kenmerkende nummer. Zelfreflectie kun je hem niet ontzeggen. Wroeging was hem uiteindelijk ook niet vreemd en zijn leven was een constante worsteling met een geweldsspiraal waarin hij zich bevond en waaruit hij niet kon ontsnappen. “I think I’ll shoot myself. If I don’t, I’m going to kill somebody. That’s why I got to kill myself first.” Het was geen grootspraak. Op 21 maart 1963 maakte hij een eind aan zijn leven. Ze vonden hem langs de kant van de weg in zijn auto. De koolmonoxide van de lopende automotor blies door een slang in de naadloos afgesloten coupé. Jimmy werd voorovergebogen en levenloos op het stuur aangetroffen. Een bijbel, het overlijdensbericht van zijn moeder en een foto van zijn lief Lillie Mae, nota bene de vrouw die hij van het balkon had gesmeten, lagen naast hem. Daar, langs de kant van die weg, eindigde het verhaal van een man die nooit heeft geweten en heeft gevoeld wat ‘winnen’ is. In ieder geval niet in ‘het echte leven’.

Ik heb de muziek van Jimmy Donley niet zelf ontdekt. Het was Tim Knol, zelf toch ook een begenadigd songsmid, die ooit op Facebook een vlammend betoog hield over deze man. Mijn interesse was meteen gewekt en ik kocht “The shape you left me in”, een fraaie compilatie uitgebracht door Bear Family Records. Een label dat altijd al garant staat voor uitstekend gedocumenteerde uitgaven. Het plaatje van deze Jimmy Donley vormt daarop geen uitzondering. Al gedroeg hij zich zijn leven lang als een klootzak.