Blood And Candle Smoke

Unknown

Tom Russell

‘I slept through the nineteen sixties / I heard Dory Previn say / But me I caught me the great white bird / To the shores of Africa / Where I lost my adolescent heart / To the sound of a talking drum / East of Woodstock / West of Viet Nam’. De nieuwe cd van Tom Russell, ‘Blood And Candle Smoke’, begint met een statement zo hoog als een huis. In 1969 ging Russell niet naar Woodstock of naar Vietnam. Nee, de jonge criminoloog pakte het vliegtuig en vertrok naar Nigeria dat toen een bloedige strijd uitvocht met Biafra ‘and came of age in the market places and bars of Ibadan, while the U.S. was landing a man on the moon. I was carving wood and musical dreams.’ Negenenvijftig is hij intussen, zijn catalogus is niets minder dan imposant, de lijst van muzikanten die zijn songs gecoverd hebben is schier eindeloos (Johnny Cash! Joe Ely! Dave Alvin!) én hij woont onder de schaduw van El Paso, in een van de mooiste streken die de VS rijk is. Voor sommigen zouden dat redenen genoeg zijn om eens wat vaker de schommelstoel op de ‘porch’ te bezoeken. Maar Russell heeft op muzikaal en tekstueel vlak zelden scherper gestaan dan op dit veelzijdige album, zijn vierentwintigste als je zijn werk met Patricia Hardin, de Tom Russell Band, Barrence Whitfiel en Gretchen Peters meerekent – en waarom zouden we dat niet doen? ‘Blood And Candle Smoke’ is moeilijk te catalogiseren en dat is meteen één van de vele verdiensten van dit album. Dit is een heerlijk bonte mix van texmex, country, folk en Amerikaanse rock en de invloed van een band als Calexico is nooit ver weg. Dat laatste is overigens niet zo vreemd: Joey Burns en John Convertino vervullen beiden een prominente rol op deze cd. Nummers als ‘Santa Ana Wind’, met uitbundige mariachi trompetten, en de geweldige lofzang ‘Nina Simone’ (magnifieke trompet van Jacob Valenzuela!) krijgen mede door hen én door de hemelse stem van Gretchen Peters nog meer zeggingskracht dan die songs in wezen al hebben.‘Crosses Of San Carlos’ is een messcherpe aanklacht tegen de wijze waarop de indianen in reservaten worden opgeborgen. Door het alcoholverbod in die onzalige oorden gaan ze in het weekend vaak op ‘spirit search for libation, which becomes a ghost dance’. Daarvoor moeten ze soms over barslechte wegen naar een gehucht in de buurt: ‘Those roads are snaky, sandy and treacherous when a man has twenty beers under his belt and he’s pissed off anyways at what became of the Native West,’ schrijft Russell op zijn blog. Het is best bitter dat een song over zo’n verfoeilijke  toestand kan uitgroeien tot een van de beste nummers op een cd… Maar ook de tastbare melancholie van ‘Finding You’, het sublieme portret van Mother Jones, de beschermengel van de mijnwerkers in Mount Olive, in ‘The Most Dangerous Woman in America’ (dat volgens Russell verwant is aan ‘Nebraska’ van Springsteen, met een stevige scheut Woody Guthrie en Merle Travis, en gelijk heeft hij), het weemoedige ‘Guadalupe’ (zie Gretchen Peters) of het bezwerende ‘American Rivers’ maken van ‘Blood And Candle Smoke’ een wonderlijk mooi album dat wat mij betreft de meest memorabele songteksten van dit jaar biedt. Goede muziek heeft de intrinsieke kracht om troost te bieden, om verlichting te schenken en om pijn te verzachten. Een tijdje geleden noemde een vriend muziek zelfs van levensbelang. Dit album heeft die vier elementen royaal in voorraad.   PS Ik weet het, deze recensie is eigenlijk veel te lang, maar dit is een juweeltje…  

Blood And Candle Smoke
Tom Russell

Martin Overheul

8-10-2009